خنده ی تو 

نان را از من بگیر اگر می خواهی

هوا را از من بگیر

اما خنده ات را نه

گل سرخ را از من مگیر

سوسنی را که می کاری

و آبی را که به ناگاه از شادی تو سریز می کند

موج ناگهانی از نقره که در تو می زاید

از پس نبردی سخت باز می گردم

با چشمانی خسته که دنیا را دیده است

بی هیچ دگر گونی

اما خنده ات که رها می شود

و پرواز کنان در آسمان مرا می جوید

تمامی درهای زندگی را به رویم می گشاید

عشق من

خنده ی تو در تاریک ترین لحظه ها می شکفد

و اگر دیدی به ناگاه

خون من در سنگفرش خیابان جاری است

بخند

زیرا خنده ی تو برای دستان من

شمشیری است آخته

خنده ی تو در پاییز

در کناره ی دریا

موج کف آلود را باید برفرازد

و در بهاران عشق

من خنده ات را می خواهم

چون گلی که در انتظارش بودم

گل آبی

گل سرخ کشورم که مرا می خواند

بخند بر شب

بر روز

بر ماه

بخند بر پیچ آپیچ خیابان های جزیره

بر این پسر بچه ی کمرو که دوستت دارد

اما

آن گاه که چشم می گشایم و می بندم

آن گاه که پاهایم می روند و باز می گردند

نان را

هوا را

روشنی را

بهار را

از من بگیر

اما خنده ات را هرگز

تا چشم از دنیا ببندم

بخش ضرب المثل ها قسمتی است که تازگی به وبلاگ اضافه شده است.در این قسمت تجاربی از نسل های گذشته که  برایمان به یادگار مانده است را  مشاهده می کنید.به یاد داشته باشیم که این تجارب نیز مانند هر تجربه ای عاری از عیب نیست.امیدوارم که این ارشیو   کمکی هر چند ناچیز به دوستانی که دوستدار نوشتن هستند باشد.از عزیزانی که مایلند در تکمیل این ارشیو نقشی داشته باشند خواهشمندم که در بخش نظرات , نظر خود را اعلام کنند.شاید تجربه امروز ما رهگشای نسل فردا باشد.

پ
"پا را به اندازه گلیم باید دراز کرد."
"پای خروستو ببند، بمرغ همسایه هیز نگو."
"پایین‌پایین‌ها جاش نیست، بالابالا‌ها راش نیست."
"پز عالی، جیب خالی."
"پس از چهل سال چارواداری، الاغ خودشو نمیشناسه."
"پس از قرنی شنبه به نوروز میافته."
"پستان مادرش را گاز گرفته."
"پسر خاله دسته دیزی."
"پسر زائیدم برای رندان، دختر زائیدم برای مردان، موندم سفیل و سرگردان."
"پدر کو ندارد نشان از پدر --- تو بیگانه خوانش نخوانش پسر."
"پشت تاپو بزرگ شده."
"پنج انگشت برادرند، برابر نیستند."
"پوست خرس نزده میفروشه."
"پول است نه جان است که آسان بتوان داد."
"پول پیدا کردن آسونه، اما نگهداریش مشکله."
"پول حرام، یا خرج شراب شور میشه یا شاهد کور."
"پولدارها به کباب، بی‌پولها به بوی کباب."
"پول ما سکه عُمَر داره."
"پیاده شو با هم راه بریم."
"پیاز هم خودشو داخل میوه‌ها کرده."
"پی خر مرده میگرده که نعلش را بکنه."
"پیراهن بعد از عروسی برای گل منار خوبه."
"پیرزنه دستش به درخت گوجه نمیرسید، می‌گفت: ترشی بمن نمیسازه."
"پیش از آخوند منبر نرو."
"پیش رو خاله، پشت سر چاله."
"پیش قاضی و معلق بازی."

ج
"جا تره و بچه نیست."
"جاده دزد زده تا چهل روز امنه."
"جایی نمیخوابه که آب زیرش بره."
"جایی که میوه نیست چغندر، سلطان مرکباته."
"جواب ابلهان خاموشیست."
"جواب‌های، هویه."
"جوانی کجائی که یادت بخیر."
"جوجه را آخر پائیز میشمرند."
"جوجه همیشه زیر سبد نمیمونه."
"جون بعزرائیل نمیده."
"جهود، خون دیده."
"جهود، دعاش را آورده."
"جیبش تار عنکبوت بسته."
"جیگر جیگره، دیگر دیگره."

چ
چار دیواری اختیاری."
"چاقو دسته خودشو نمیبره."
"چاه کن همیشه ته چاهه."
"چاه مکن بهر کسی، اول خودت، دوم کسی."
"چاه نکنده منار دزدیده."
"چرا توپچی نشدی."
"چرا عاقل کند کاری که باز آرد پشیمانی"
"چراغی که به خونه رواست، به مسجد حرام است."
"چشته خور بدتر از میراث خوره."
"چشم داره نخودچی، ابرو نداره هیچی."
"چشمش آلبالو گیلاس می‌چینه."
"چشمش هزار کار میکنه که ابروش نمیدونه."
"چغندر گوشت نمیشه، دشمنم دوست نمیشه."
"چنار در خونه‌شونو نمی‌بینه."
"چوب خدا صدا نداره، هر کی بخوره دوا نداره."
"چوب دو سر طلا‌ست."
"چوب را که برداری، گربه دزده فرار میکنه."
"چوب معلم گله، هر کی نخوره خله."
"چو به گشتی، طبیب از خود میازار --- چراغ از بهر تاریکی نگه دار."
"چو دخلت نیست خرج آهسته‌تر کن --- که گوهر فرو شست یا پیله‌ور."
"چه خوشست میوه‌فروشی --- گر کس نخرد خودت بنوشی."
"چه عزائیست که مرده‌شور هم گریه میکنه."
"چه علی خواجه، چه خواجه علی."
"چه مردی بود کز زنی کم بود."
"چیزی که شده پاره، وصله ور نمی‌داره."
"چیزی که عوض داره گله نداره."

د
دنیا جای آزمایش است، نه جای آسایش."

"دادن بدیوانگی گرفتن بعاقلی."
"دارندگیست و برازندگی."
"داری طرب کن، نداری طلب کن."
"داشتم داشتم حساب نیست، دارم دارم حسابه."
"دانا داند و پرسد نادان نداند و نپرسد."
"دانا گوشت میخورد نادان چغندر."
"دانه فلفل سیاه و خال مهرویان سیاه --- هر دو جانسوز است اما این کجا و آن کجا."
"دایه از مادر مهربانتر را باید پستن برید."
"دختر، تخم تر تیزک است."
"دختر تنبل، مادر کدبانو را دوست داره."
"دخترمیخواهی ماماش را بین --- کرباس میخواهی پهناش را ببین."

 در کار خیر حاجت هیچ استخادختر همسایه هر چه چل‌تر برای ما بهتر."
"دختری که مادرش تعریف بکنه برای آقا دائیش خوبه."
"درازی شاه خانم به پهنای ماه خانم در."
"در بیابان گرسنه را شلغم پخته به ز نقره خام."
"در بیابان لنگه کفش، نعمت خداست."
"در پس هر گریه آخر خنده‌ایست."
"در جنگ، حلوا تقسیم نمی‌کنند."
"در جوانی مستی، در پیری سستی، پس کی خدا پرستی؟"."
"در جهان هر کس که داره نان مفت، میتواند حرفهای خوب گفت."
"در جهنم عقربی هست که از دستش به مار غاشیه پناه می‌برند."
"در جیبش را تار عنکبوت گرفته است."
"در چهل سالگی طنبور میآموزد در گور استاد خواهد شد."
"در حوضی که ماهی نیست، قورباغه سپهسالاره."
"در خانه‌ات را ببند همسایه تو دزد نکن."
"در خانه اگر کس است یک‌حرف بس است."
"در خانه بیعاره‌ها نقاره می‌زنند."
"در خانه مور، شبنمی طوفانست."
"در خانه هر چه، مهمان هر که."
"درخت اگر متحرک شدی ز جای بجای --- نه جور اره کشیدی نه جفای تبر."
"درخت پر‌بار، سنگ می‌خوره."
"درخت کاهلی بارش گرسنگی است."
"درخت کج جز بآتش راست نمی‌شه."
"درخت گردکان باین بلندی --- درخت خربزه الله اکبر."
"درخت هر چه بارش بیش‌تر بشه، سرش پائین‌تر میاد."
"درد دل خودم کم بود، اینهم غرغر همسایه."
"درد، کوه کوه میاد، مومو میره."
"در دروازه را میشه بست، اما در دهن مردم و نمیشه بست."
"در دنیا همیشه بیک پاشنه نمی‌چرخه."
"در دنیا یه خوبی می‌مونه یه بدی."
"در دیزی وازه، حیای گربه کجا رفته."
"در زمستان، الو، به از پلوه."
"در زمستان یه جل بهتر از یه دسته گله."
"درزی در کوزه افتاد."
"در زیر این گنبد آبنوسی، یکجا عزاست یک‌جا عروسی."
"درس ادیب اگر بود زمزمه محبتی --- جمعه به مکتب آورد طفل گریز پای را." ((‌ نظیری نیشابوری ))
"در شهر کورها یه چشمی پادشاست."
"در شهر نی‌سواران باید سوار نی شد."
"در عفو لذتیست که در انتقام نیست." ره نیست." ((‌ حافظ شیرازی ))
"در کف شیر نر خونخواره‌ای --- غیر از تسلیم و رضا کو چاره‌ای؟"
"در مجلس خود راه مده همچو منی را --- کافسرده دل افسرده کند انجمنی را."
"درم داران عالم را کرم نیست --- کریمان را بدست اندر درم نیست."
"در مسجده، نه کند نیست نه سوزوندنی."
"در نمک ریختن توی دیگ باید به مرد پشت کرد."
"درویش از ده رانده، ادعای کدخدائی کند."
"درویش مومیائی، هی میگی و نمیائی."
"درویش را گفتند: در دکانتو ببند دهنشو هم گذاشت."
"در، همیشه بیک پاشنه نمی‌گرده."
"درهفت آسمان یک ستاره نداره."
"دزد،آب گرون می‌خوره."
"دزد بازار آشفته می‌خواهد."
"دزد باش و مرد باش."
"دزد به یک راه می‌رود، صاحب مال به هزار راه."
"دزد حاضر و بز حاضر."
"دزد ناشی به کاهدون میزنه."
"دزدی آنهم شلغم؟"."

دست که بسیار شد دزدی که نسیم را بدزدد دزد است."
"دست بالای دست بسیار است." (( در جهان پیل مست بسیار است."."." ))
"دست به دنبک هر کی بزنی صدا میده."
"دست بریده قدر دست بریده را میدونه."
"دست بشکند در آستین، سر بشکند درکلاه."
"دست بیچاره چون بجان نرسد --- چاره جز پیرهن دریدن نیست."
"دست بی‌هنر کفچه گدائیست."
"دست پشت سر نداره."
"دست پیش را گرفته که پس نیفته."
"دستت چربه، بمال سرت."
"دستت چو نمی‌رسد به خانم --- دریاب کنیز مطبخی را."
"دستت چو نمی‌رسد به کوکو، خشکه پلو را فرو کو."
"دست‌تنگی بدتر از دلتنگی است."
"دست خالی برای تو سر زدن خوبه."
"دست در کاسه و مشت در پیشانی."
"دست، دست را میشناسه."
"دست دکاندار تلخ است."
"دست راست را از چپ نمیشناسه."
"دستش به خر نمیرسه پالان خر را بر میدارد."
"دستش به دم گاو بند شده."
"دستش به عرب و عجم بند شده است."
"دستش بدهنش میرسه."
"دستش در کیسه خلیفه است."
"دستش را به کمرش گرفته که از بیگی نیفته."
"دستش شیره ایست یا دستش چسبناک است."
"دستش را توی حنا گذاشت."
"دست شکسته بکار میره، دل شکسته بکار نمیره."
"دست شکسته وبال گردنه."
"دستش نمک نداره."
"دست کار دل و نمیکنه و دل کار دست و نمیکنه."
"دستش کجه."
"دست که به چوب بردی گربه دزده حساب کار خودشو میکنه." برکت کم می‌شود."
"دست ما کوتاه و خرما بر نخیل." (( پای ما لنگ است و منزل بس دراز )) ((‌ حافظ شیرازی ))
"دست ننت درد نکنه."
"دست و روت را بشور منم بخور."
"دست و رویش را با آب مرده شور خانه شسته است."
"دستی را که حاکم ببره خون نداره یا دیه نداره."
"دستی را که نمیتوان برید باید بوسید."
"دستی را که از من برید، خواه سگ بخورد خواه گربه."
"دشمنان در زندان با هم دوست شوند."
"دشمن دانا بلندت میکند --- بر زمینت میزند نادان دوست."
"دشمن دانا که غم جان بود --- بهتر از دوست که نادان بود." ((‌ نظامی ))
"دشمن نتوان حقیر و بیچاره شمرد." (( دانی که چه گفت زال با رستم گرد )) ((‌ سعدی ))
"دعا خانه صاحبش را میشناسد."
"دعا کن (( الف )) بمیره یا دعا کن بابات بمیره."
"دعوا سر لحاف ملا نصرالدین بود."
"دلاکها که بیکار میشوند سر هم را میتراشند."
"دل بی‌غم دراین عالم نباشد --- اگر باشد بنی آدم نباشد."
"دل سفره نیست که آدم پیش هر کس باز کنه."
"دلش درو طاقچه نداره."
"دلم خوشه زن بگم اگر چه کمتر از سگم."
"دلو همیشه از چاه درست در نمیاد."
"دماغش را بگیری جانش در میاد."
"دم خروس از جیبش پیداست."
"دمش را توی خمره زده است."
"دندن اسب پیشکشی را نمی‌شمارند."
"دنده را شتر شکست، تاوانش را خر داد."
"دنیا پس از مرگ ما، چه دریا چه سراب."
"دنیا دمش درازه."
"دنیا، دار مکافاته."
"دنیا را آب ببره او راخواب میبره."
"دنیا را هر طور بگیری میگذره."
"دنیایش مثل آخرت یزیده."
"دنیا محل گذره."
"دو تا در را پهلوی هم میگذارند برای اینست که به درد هم برسند."
"دو خروس بچه از یک مرغ پیدا میشوند، یکی ترکی میخونه یکی فارسی."
"دود از کنده بلند میشه."
"دود، روزنه خودشو پیدا میکنه."
"دو دستماله میرقصه."
"دور اول و بد مستی؟"
"دور دور میرزا جلاله، یک زن به دو شوهر حلاله."
"دوری و دوستی."
"دوست آنست که بگریاند." دشمن آنست که بخنداند."
"دوست همه کس، دوست هیچکس نیست."
"دوستی بدوستی در، جو بیار زرد آلو ببر."
"دوستی دوستی از سرت میکنند پوستی؟"."
"دوصد گفته چو نیم کردار نیست."
"دو صد من استخوان باید که صدمن بار بردارد."
"دوغ در خانه ترش است."
"دوغ و دوشاب در نظرش یکیست."

"دو قرت و نیمش باقیه."
"دو قرص نان اگر از گندم است و گر از جو --- دوتای جامه اگر کهنه است و گر از نو."
"هزار مرتبه بهتر بنزد ابن یمین --- زفرمملکت کیقباد و کیخسرو."
"ده انگشت را خدا برابر نیافریده."
"ده، برای کدخدا خوبه و برادرش."
"ده درویش در گلیمی بخسبند و دو پادشاه در اقلیمی نگنجند."
"دهنش آستر داره."
"دهنش چاک و بست نداره."
"دهن مردم را نمیشود بست."
"دهنه جیبش را تار عنکبوت گرفته."
"دیده می‌بینه، دل میخواد."
"دیر آمده زود میخواد بره."
"دیر زائیده زود میخواد بزرگ کنه."
"دیشب همه شب کمچه زدی کو حلوا؟"."
"دیگ به دیگ میگه روت سیاه، سه پایه میگه صل علی."
"دیگران کاشتند ما خوردیم، ما میکاریم دیگران بخورند."
"دیگ ملا نصرالدین است."
"دیوار حاشا بلنده."
"دیوار موش داره، موش هم گوش داره."
"دیوانه چو دیوانه به بیند خوشش آید."

ذ
"ذات نایافته از هستی بخش --- کی تواند که شود هستی بخش؟"." (( جامی ))
"ذره ذره کاندرین ارض و سماست --- جنس خود را همچو کاه و کهرباست." ((مولوی ))
"ذره ذره جمع گردد وانگهی دریا شود."

ر
"راستی هیبت اللهی یا میخواهی منو بترسونی؟"."
"راه دزد زده تا چهل روز امنه."
"راه دویده، کفش دریده."
"رحمت بکفن دزد اولی."
"رخت دو جاری را در یک طشت نمیشه شست."
"رستم است و یکدست اسلحه."
"رستم در حمام است."
"رستم صولت و افندی پیزی."
"رسیده بود بلایی ولی به خیر گذشت." (( نریخت درد می و محتسبز دیر گذشت."."." )) (( آصفی هروی ))
"رطب خورده کی منع رطب چون کند."
"رفت زیر ابروش را برداره چشمش را هم کور کرد."
"رفت به نان برسه بجان رسید."
"رفتم ثواب کنم کباب شدم."
"رفتم خونه خاله دلم واشه، خاله خسبید دلم پوسید."
"رفتم شهر کورها، دیدم همه کور، من‌هم کور."
"رقاصه نمیتونست برقصه میگفت زمین کجه."
"رند را بند و قحبه را پند سود نکند."
"رنگم ببین و حالمو نپرس."
"روبرو خاله و پشت سر چاله."
"روده بزرگه روده کوچیکه رو خورد."
"روز از نو، روزی از نو."
"روز گار آئینه را محتاج خاکستر کند."
"روزگار است اینکه گه عزت دهد و گه خوار دارد --- چرخ بازیگر از این بازیچه‌ها بسیار دارد."(( قائم مقام فراهانی ))
"روزه خوردنشو دیدم، ولی نماز کردنش را ندیده ام."
"روزی به قدمه."
"روزی گریه دست زن شلخته است."
"روضه خوان پشمه چال است."
"روغن چراغ ریخته وقف امامزاده."
"روغن روی روغن میره، بلغور، خشک میمونه."
"رو مسخرگی پیشه کن و مطربی آموز --- تا داد خود از کهتر و مهتر بستانی." (( عبید زاکانی ))
"روی گدا سیاهه ولی کیسه‌اش پره."
"ریسمان سوخت و کجیش بیرون نرفت."
"ریش و قیچی هر دو در دست شماست."

ز
"ز آب خرد، ماهی خرد خیزد --- نهنگ آن به که از دریا گریزد."
"زاغم زد و زو غم زد، پس مانده کلاغ کورم زد."
"زبان بریده بکنجی نشسته صم بکم --- به از کسی که نباشد زبانش اندر حکم." (( سعدی ))
"زبان خر را خلج میدونه."
"زبان خوش، مار را از سوراخ بیرون میآورد."
"زبان سرخ سر سبز میدهد بر باد --- بهوش باش که سر در سر زبان نکنی."
"زبان گوشت است بهر طرف که بچرخانی میچرخه."
"زخم زبان از زخم شمشیر بدتره."
"زدی ضربتی ضربتی نوش کن."
"زرد آلو را میخورند برای هسته‌اش."
"زرنگی زیاد فقر میآره."
"زرنگی زیاد مایه جوانمرگیست."
"ز عشق تا بصبوری هزار فرسنگ است." (( دلی که عاشق و صابر بود مگر سنگ است؟" )) (( سعدی ))
"زعفران که زیاد شد بخورد خر میدهند."
"زکوه تخم مرغ یک دانه پنبه دونه است."
"زمانه ایست که هر کس بخود گرفتار است." (( تو هم در آینه حیران حسن خویشی."."." )) (( آصفی هروی ))
"زمانه با تو نسازد، تو با زمانه بساز."
"زمستان رفت و رو سیاهی به زغال موند."
"زن آبستن گل میخوره اما گل داغستان."
"زن ازغازه سرخ رو شود و مرد از غزا."
"زن بد را اگر در شیشه هم بکنند کار خودشو میکنه."
"زن بلاست، اما الهی هیچ خانه‌ای بی‌بلا نباشه."
"زن بیوه را میوه‌اش میخواهند."
"زن تا نزائیده دلبره، وقتیکه زائید مادره."
"زن جوان را تیری به پهلو نشیند به که پیری."
"زن راضی، مرد راضی، گور پدر قاضی."
"زن سلیطه سگ بی‌قلاده است."
"زن که رسید به بیست، باید بحالش گریست."
"زنگوله پای تابوت."
"زن نجیب گرفتن آسونه، ولی نگهداریش مشکله."
"زن و شوهر جنگ کنند، ابلهان باور کنند."
"زنی که جهاز نداره، اینهمه ناز نداره."
"زورش بخر نمیرسه پالون خر را بر میداره."
"زور داری، حرفت پیشه."
"زور دار پول نمیخواد، بی‌زور هم پول نمیخواد."
"زهر طرف که کشته شود ***** است."
"زیر اندازش زمین است و رواندازش آسمون."
"زیر پای کسی پوست خربزه گذاشتن."
"زیر دمش سست است."
"زیر دیگ آتش است و زیر آدم آدم."
"زیر سرش بلنده."
"زیر شالش قرصه."
"زیر کاسه نیم کاسه ایست."
"زیره به کرمان میبره."

س
"سال به دوازده ماه ما می‌بینیم یکدفعه هم تو ببین."
"سال به سال دریغ از پارسال."
"سالها میگذاره تا شنبه به نوروز بیفته."
"سالی که نکوست از بهارش پیداست."
"سبوی خالی را بسبوی پر مزن."
"سبوی نو آب خنک دارد."
"سبیلش آویزان شد."
"سبیلش را باید چرب کرد."
"سپلشت آید و زن زاید و مهمان عزیزت برسد."
"سخن خود تو کجا شنیدی، اونجا که حرف مردمو شنیدی."
"سر بریده سخن نگوید."
"سر بزرگ بلای بزرگ داره."
"سر بشکنه در کلاه، دست بشکنه در آستین."
"سر بی صاحب میتراشه."
"سر بیگناه، پای دار میره اما بالای دار نمیره."
"سر پیری و معرکه گیری."
"سر تراشی را از سر کچل ما میخواد یاد بگیره."
"سر حلیم روغن میرود."
"سر خر باش، صاحب زر باش."
"سر را با پنبه میبرد."
"سر را قمی می‌شکنه تاوانش را کاشی میده."
"سر زلف تو نباشد سر زلف دگری."
"سرش از خودش نیست."
"سرش به تنش زیادی میکنه."
"سرش به کلاش میارزه."
"سرش بوی قرمه سبزی میده."
"سرش توی حسابه."
"سرش توی لاک خودشه."
"سرش جنگه اما دلش تنگه."
"سرش را پیراهن هم نمیدونه."
"سر قبری گریه کن که مرده توش باشه."
"سر قبرم کثافت نکن از فاتحه خواندنت گذشتم."
"سر کچل را سنگی و دیوانه را دنگی."
"سر کچل و عرقچین."
"سرکه مفت از عسل شیرین‌تره."
"سرکه نقد بهتر از حلوای نسیه است."
"سرکه نه در راه عزیزان بود --- بار گرانیست کشیدن بدوش." (( سعدی((
"سر گاو توی خمره گیر کرده."
"سر گنجشکی خورده."
"سر گنده زیر لحافه."
"سرم را میشکنه نخودچی جیبم میکنه."
"سرم را سرسری متراش ای استاد سلمانی --- که ما هم در دیار خود سری داریم و سامانی."
"سرنا را از سر گشادش میزنه."
"سرناچی کم بود یکی هم از غوغه اومد."
"سری را مه درد نیمکند دستمال مبند."
"سری که عشق ندارد کدوی بی‌بار است." (( لبی که خنده ندارد شکاف دیوار است."."." ))
"سزای گرانفروش نخریدنه."
"سسک هفت تا بچه میآره یکیش بلبله."
"سفره بی‌نان جله، کوزه بی‌آب گله."
"سفره نیفتاده ( نینداخته ) بوی مشک میده."
"سفره نیفتاده یک عیب داره." سفره افتاده هزار عیب."
"سفید سفید صد تومن، سرخ و سفید سیصد تومن، حالا که رسید به سبزه هر چی بگی میارزه."
"سقش سیاه است."
"سگ بادمش زیر پاشو جارو میکنه."
"سگ باش، کوچک خونه نباش."
"سگ پاچه صاحبش را نمیگیره."
"سگ، پدر نداشت سراغ حاج عموشو میگرفت."
"سگ چیه که پشمش باشه."
"سگ درحضور به از برادر دور."
"سگ در خانه صاحبش شیره."
"سگ داد و سگ توله گرفت."
"سگ دستش نمیشه داد که اخته کنه."
"سگ را که چاق کنند هار میشه."
"سگ زرد برادر شغاله."
"سگست آنکه با سگ رود در جوال."
"سگ سفید ضرر پنبه فروشه."
"سگ سیر دنبال کسی نمیره."
"سگش بهتر از خودشه."
"سگ که چاق سد گوشتش خوراکی نمیشه."
"سگ گر و قلاده زر؟"."
"سگ ماده در لانه، شیر است."
"سگ نازی آباده، نه خودی میشناسه نه غریبه."
"سگ نمک‌شناس به از آدم ناسپاس."
"سگی به بامی جسته گردش به ما نشسه."
"سگی که برای خودش پشم نمیکند برای دیگران کشک نخواهد کرد."
"سگی که پارس کنه، نمیگیره."
"سلام روستائی بی‌طمع نیست."
"سنده را انبر دم دماغش نمیشه برد."
"سنگ به در بسته میخوره."
"سنگ بزرگ علامت نزدنه."
"سنگ بنداز بغلت واشه."
"سنگ خاله قورباغه را گرو میکشه."
"سنگ کوچک سر بزرگ را میشکنه."
"سنگ مفت، گنجشک مفت."
"سنگی را که نتوان برداشت باید بوسد و گذاشت."
"سواره از پیاده خبر نداره، سیر از گرسنه."
"سودا، به رضا، خویشی بخوشی."
"سودا چنان خوشست که یکجا کند کسی." (( دنیا و آخرت به نگاهی فروختیم )) (( قصاب کاشانی))
"سودا گر پنیر از شیشه میخوره."
"سودای نقد بوی مشک میده."
"سوراخ دعا را گم کرده."
"سوزن، همه را میپوشونه اما خودش لخته."
"سوسکه از دیوار بالا میرفت مادرش میگفت: قربون دست و پای بلوریت."
"سهره ( سیره ) رنگ کرده را جای بلبل میفروشه."
"سیب سرخ برای دست چلاق خوبه؟"."
"سیب مرا خوردی تا قیامت ابریشم پس بده."
"سیبی که بالا میره تا پائین بیاد هزار چرخ میخوره."
"سیبی که سهیلش نزند رنگ ندارد." (( تعلیم معلم بکسی ننگ ندارد))
"سیلی نقد به از حلوای نسیه."

ش
"شاگرد اتو گرم، سرد میارم حرفه، گرم میارم حرفه."
"شاه خانم میزاد، ماه خانم درد میکشه."
"شاه می‌بخشه شیخ علیخان نمی‌بخشه."
"شاهنامه آخرش خوشه."
"شب دراز است و قلندر بیکار."
"شب سمور گذشت و لب تنور گذشت."
"شب عید است و یار از من چغندر پخته میخواهد --- گمانش میرسد من گنج قارون زیر سر دارم."
"شبهای چهارشنبه هم غش میکنه."
"شپش توی جیبش سه قاب بازی میکنه."
"شپش توی جیبش منیژه خانومه."
"شتر اگر مرده هم باشد پوستش بار خره."
"شتر بزرگه زحمتش هم بزرگه."
"شتر پیر شد و شاشیدن نیاموخت."
"شتر خوابیده شم بلندتر از خر ایستاده است."
"شتر در خواب بیند پنبه دانه --- گهی لف لف خورد گه دانه دانه."
"شتر دیدی ندیدی؟"."
"شتر را چه به علاقه بندی؟"
"شتر را گفتند: چرا شاشت از پسه؟" گفت: چه چیزم مثل همه کسه."
"شتر را گفتند: چرا گردنت کجه؟" گفت: کجام راسته."
"شتر را گفتند: چکاره‌ای؟" گفت: علاقه بندم." گفتند: از دست و پنجه نرم و نازکت پیداست."
"آن یکی می‌گفت استر را که هی --- از کجا می‌آیی ای فرخنده پی گفت: از حمام گرم کوی تو --- گفت: خود پیداست از زانوی تو."
"شتر را گم کرده پی افسارش میگرده."
"شتر سواری دولا دولا نمیشه."
"شتر که نواله میخواد گردن دراز میکنه."
"شتر کجاش خوبه که لبش بده؟"."
"شتر گاو پلنگ."
"شتر مرد و حاجی خلاص."
"شتر مرغ را گفتند: بار بردار." گفت: من مرغم." گفتند: پرواز کن." گفت: من شترم."
"شترها را نعل می‌کردند، کک هم پایش را بلند کرد."
"شراب مفت را قاضی هم میخوره."
"شریک اگر خوب بود خدا هم شریک میگرفت."
"شریک دزد و رفیق قافله."
"شست پات توی چشمت نره."
"شش ماهه به دنیا اومده."
"شعر چرا میگی که توی قافیه‌اش بمونی؟"."
"شغال، پوزش بانگور نمیرسه میگه ترشه."
"شغال ترسو انگور خوب نمیخوره."
"شغال که از باغ قهر کنه منفعت باغبونه."
"شغالی که مرغ میگیره بیخ گوشش زرده."
"شکمت گوشت نو بالا آورده."
"شکم گشنه، گوز فندقی."
"شلوار نداره، بند شلوارش را می‌بنده."
"شمر جلودارش نمیشه."
"شنا بلد نیست زیر آبکی هم میره."
"شنونده باید عاقل باشه."
"شنیدی که زن آبستن گل میخوره اما نمیدونی چه گلی."
"شوهر کردم وسمه کنم نه وصله کنم."
"شوهر برود کاروانسرا، نونش بیاد حرمسرا."
"شوهرم شغال باشد، نونم در تغار باشد."
"شیر بی یال و اشکم که دید --- اینچنین شیری خدا هم نافرید." (( مولوی))

ظ
"ظالم پای دیوار خودشو میکنه."
"ظالم دست کوتاه."
"ظالم همیشه خانه خرابه."
"ظاهرش چون گور کافر پر حلل --- باطنش قهر خدا عزوجل."

"قربون برم خدا‌رو، یک بام و دو هوا‌رو، اینور بام گرما را اون ور بام سرما‌رو."
"قربون بند کیفتم، تا پول داری رفیقتم."
"قربون سرت آقا ناشی، خرجم با خودم آقام تو باشی."
"قربون چشمهای بادومیت - ننه من بادوم."
"قربون چماق دود کشت کاه، بده جوش پیشکشت."
"قرض که رسید به صد تومن، هر شب بخور قیمه‌پلو."
"قسمت را باور کنم یا دم خروس را؟"."
"قسم نخور که باور کردم."
"قلم، دست دشمنه."
"قم بید و قنبید، اونهم امسال نبید."
"قوم و خویش، گوشت هم را میخورند استخوان هم را دور نمیندازند."

م
"ما از خیک دست برداشتیم خیک از ما دست بر نمیداره."
"ما اینور جوب تو اونور جوب."
"ما اینور جوب تو اونور جوب، فحش بده فحش بستون، پیراهن یکی شانزده تومنه."
"مادر را دل سوزد، دایه را دامن."
"مادر زن خرم کرده، توبره بر سرم کرده."
"مادر که نیست با زن بابا باید ساخت."
"مادر مرده را شیون میاموز."
"مارا باش که از بز دنبه میخواهیم."
"مار بد بهتر بود از یار بد."
"مار پوست خودشو ول میکنه اما خوی خودشو ول نمیکنه."
"مار تا راست نشه بسوراخ نمیره."
"مار خورده افعی شده."
"مار خیلی از پونه خوشش میاد دم لونه‌اش سبز میشه."
"مار گزیده از ریسمان سیاه و سفید میترسه."
"مار گیر را آخرش مار میکشه."
"مار مهره، هر ماری نداره."
"مار هر کجا کج بره توی لونه خودش راست میره."
"ماست را که خوردی کاسه شو زیر سرت بزار."
"ماست‌ها را کیسه کردند."
"ماست مالی کردن."
"ماستی که ترشه از تغارش پیداست."
"ماست نیستی که انگشتت بزنند."
"ما صد نفر بودیم تنها، اونها سه نفر بودند همراه."
"ما که خوردیم اما نگی یارو خر بود سیرابیت نپخته بود."
"ما که در جهنم هستیم یک پله پائین‌تر."
"ما که رسوای جهانیم غم عالم پشمه."
"مال است نه جان است که آسان بتوان داد."
"مال بد بیخ ریش صاحبش."
"مال به یکجا میره ایمون به هزار جا."
"مالت را خار کن خودت را عزیز کن."
"مال خودت را محکم نگهدار همسایه را دزد نکن."
"مال خودم مال خودم مال مردمم مال خودم."
"مال دنیا و بال آخرته."
"مال ما گل مناره، مال مردم زیر تغاره."
"مال مفت صرافی نداره."
"پول باد آورده چند و چون نداره."
"مال ممسک میراث ظالمه."
"مال همه ماله، مال من بیت الماله."
"ماما آورده را مرده شور میبره."
"ماما که دو تا شد سر بچه کج در میاد."
"ما و مجنون همسفر بودیم در دشت جنون --- او بمطلب‌ها رسید و ما هنوز آواره‌ایم."
"ماه درخشنده چو پنهان شود --- شب پره بازیگر میدان شود."
"ما هم تون را میتابیم هم بوق را میزنیم."
"ماه همیشه زیر ابر پنهان نمیمونه."
"ماهی رو هر وقت از آب بگیری تازه است."
"ماهی ماهی رو میخوره، ماهی‌خوار هر دو را."
"ماهی و ماست؟" عزرائیل میگه بازم تقصیر ماست؟"
"مبارک خوشگل بود ابله هم درآورد."
"مثقال نمکه خروار هم نمکه."
"مثل سیبی که از وسط نصف کرده باشند."
"مثل کنیز ملا باقر."
"مرد چهل ساله تازه اول چلچلیشه."
"مرد خردمند هنر پیشه را --- عمر دو بایست در این روزگار
"تا به یکی تجربه آموختن --- با دگری تجربه بردن بکار." ((سعدی))
"مرد که تنبوتش دو تا شد بفکر زن نو میافته."
"مرده را رو که رو بدی بکفن خودش میرینه."
"مردی را پای دار میبردند زنش میگفت: یه شلیته گلی برای من بیار."
"مردی که نون نداره اینهمه زبون نداره."
"مرغ بیوقت خوان را باید سر برید."
"مرغ زیرک که میرمید از دام - با همه زیرکی بدام افتاد."
"مرغ گرسنه ارزن در خواب می‌بینه."
"مرغ، هم تخم میکنه هم چلغوز."
"مرغ همسایه غازه."
"مرغی را که در هواست نباید به سیخ کشید."
"مرغ یه پا داره."
"مرغی که انجیر میخوره نوکش کجه."
"مرگ برای من، گلابی برای بیمار."
"مرگ به فقیر و غنی نگاه نمیکنه."
"مرگ خر عروسی سگه."
"مرگ خوبه اما برای همسایه."
"مرگ میخواهی برو گیلان."
"مرگ یه بار شیون یه بار."
"مزد آن گرفت جان برادر که کار کرد." (( نابرده رنج گنج میسر نمی شود... )) ((سعدی))
"مزد خر سور چرونی خر سواریست."
"مزد دست مهتر چس یابوست."
"مسجد نساخته گدا درش ایستاده."
"مشتری آخر شب خونش پای خودشه."
"مشک خالی و پرهیز آب."
"معامله با خودی غصه داره."
"معامله نقد بوی مشک میده."
"معما چو حل گشت آسان شود."
"مغز خر خورده."
"مفرداتش خوبه اما مرده شور ترکیبشو ببره."
"مگس به فضله‌ش بشینه تا مورچه‌خور دنبالش میدوه."
"مگه سیب سرخ برای دست چلاق خوبه؟"
"مگه کاشونه که کپه با فعله است؟"
"ملا شدن چه آسون، آدم شدن چه مشکل."
"ملا نصرالدین صنار میگرفت سگ اخته می‌کرد یکعباسی میداد میرفت حموم."
"من آنچه شرط بلاغ است با تو میگویم --- تو خواه از سخنم پند گیر و خواه ملال." ((سعدی))
"من از بیگانگان هرگز ننالم --- که با من هر چه کرد آن آشنا کرد." ((حافظ))
"من کجا و خلیفه در بغداد."
"من میگم خواجه‌ام تو میگی چند تا بچه داری؟"
"من میگم نره تو میگی بدوش."
"من میگم انف، تو نگو انف، تو بگو انف."
"من نمیگویم سمندر باش یا پروانه باش --- چون بفکر سوختن افتاده‌ای مردانه باش." ((مرتضی قلیخان شاملو))
"من نوکر حاکمم نه نوکر بادنجان."
"موریانه همه چیز خونه را میخوره جز غم صاحب خونه را."
"موش به سوراخ نمیرفت جارو به دم بست."
"موش چیه که کله پاچش چی باشه."
"موش زنده بهتر از گربه مرده است."
"موش به همبونه ( انبار) کار نداره همبونه به موش کار داره."
"موش و گربه که با هم بسازند دکان بقالی خراب میشه."
"مهتاب نرخ ماست را میشکنه."
"مهره مار داره."
"مه فشاند نور و سگ عوعو کند --- هر کسی بر طینت خود می تند." ((مولوی))
"مهمون باید خنده‌رو باشه اگر چه صاحب‌خونه، خون گریه کنه."
"مهمون تا سه روز عزیزه."
"مهمون خر صاحب‌خونه است."
"مهمون که یکی شد صاحب‌خونه گاو میکشه."
"مهمون، مهمون‌و نمیتونه ببینه صاحب‌خونه هر دو را."
"مهمون ناخونده خرجش پای خودشه."
"مهمون هر کی، و در خونه هر چی."
"میون حق و باطل چهار انگشته."
"میون دعوا حلوا خیر نمی‌کنند."
"میون دعوا نرخ معین میکنه."
"می بخور، منبر بسوزان، مردم آزاری مکن."
"میخوای عزیز بشی یا دور شو یا کور شو."
"میراث خرس به کفتار میرسه."
"میراث‌خوار بهتر از چشته خوره."
"میوه خوب نصیب شغال میشه."
"میهمان راحت جان است و لیکن چو نفس --- خفه سازد که فرود آید و بیرون نرود."
"مهمون روز اول طلا , روز دوم مس , روز سوم فس "

ن
"نابرده رنج گنج میسر نمی‌شود --- مزد آن گرفت جان برادر که کار کرد."
"ناخوانده بخانه خدا نتوان رفت."
"ناز عروس به جهازه."
"نازکش داری ناز کن، نداری پاهاتو دراز کن."
"نبرد رگی تا نخواهد خدای." (( اگر تیغ عالم جنبد ز جای... ))
"نخود توی شله زرد."
"نخودچی توی جیبم میکنی اونوقت سرم را میشکنی؟"
"نخودچی شو دزدیده."
"نخود همه آش."
"ندید بدید وقتی بدید به خود برید."
"نذر میکنم واسه سرم خودم میخورم و پسرم."
"نردبون، پله به پله."
"نردبون دزدها."
"نزدیک شتر نخواب تا خواب آشفته نبینی."
"نزن در کسی را تا نزنند درت را."
"نسیه نسیه آخر بدعوا نسیه."
"نشاشیدی شب درازه."
"نشسته پاکه."
"نفسش از جای گرم در میاد."
"نکرده کار نبرند بکار."
"نگاه بدست ننه کن مثل ننه غربیله کن."
"نوشدارو بعد از مرگ سهراب."
"نوکر باب، شیش ماه چاقه شیش ماه لاغر."
"نوکر بی‌جیره و مواجب تاج سر آقاست."
"نوکه اومد به ببازار کهنه می‌شه دل‌آزار."
"نون اینجا آب اینجا - کجا بروم به از اینجا؟"
"نون بدو، آب بدو، تو بدنبالش بدو."
"نون بده، فرمون بده."
"نون بهمه کس بده، اما نان همه کس مخور."
"نونت را با آب بخور منت آبدوغ نکش."
"نون خونه رئیسه، سگش هم همراهشه."
"نون خودتو میخوری حرف مردم و چرا میزنی؟"
"نون خود تو میخوری حلیم حاج عباسو هم میزنی؟"
"نون را به اشتهای مردم نمیشه خورد."
"نون را باید جوید توی دهنش گذاشت."
"نونش توی روغنه."
"نونش را پشت شیشه میماله."
"نون گدائی رو گاو خورد دیگه بکار نرفت."
"نون نامردی توی شکم مرد نمیمونه."
"نون نداره بخوره پیاز میخوره اشتهاش واشه."
"نون نکش آب لوله کش."
"نه آب و نه آبادانی نه گلبانگ مسلمانی."
"نه آفتاب از این گرم‌تر می‌شود و نه غلام از این سیاه‌تر."
"نه از من جو، نه از تو دو، بخور کاهی برو راهی."
"نه به‌اون خمیری نه به‌این فطیری."
"نه به اون شوری شوری نه به‌این بی‌نمکی."
"نه بباره نه به داره، اسمش خاله موندگاره."
"نه بر مرده بر زنده باید گریست." (( گر این تیر از ترکش رستمی است."."." )) ((فردوسی))
"نه پسر دنیائیم نه دختر آخرت."
"نه پشت دارم نه مشت."
"نه پیر را برای خر خریدن بفرست نه جوان را برای زن گرفتن."
"نه خانی اومده نه خانی رفته."
"نه چک زدم نه چونه، عروس اومد به خونه."
"نه خود خوری نه کس دهی گنده کنی به سگ دهی."
"نه در غربت دلم شاد و نه روئی در وطن دارم." --- الهی بخت برگردد از طالع که من دارم."
"نه دزد باش نه دزد زده."
"نه راه پس دارم نه راه پیش."
"نه سر پیازم نه ته پیاز."
"نه سر کرباسم نه ته کرباس."
"نه سرم را بشکن نه گردو توی دومنم کن."
"نه سیخ بسوره نه کباب." (( کاری بکن بهر ثواب... ))
"نه عروس دنیا نه داماد آخرت."
"نه شیر شتر نه دیدار عرب."
"نه قم خوبه نه کاشون لعنت به هر دوتاشون."
"نه مال دارم دیوان ببره نه ایمان دارم شیطان ببره."
"نه نماز شبگیر کن نه آب توی شیر کن."
"نه هر که سر نتراشد قلندری داند."
"نی به نوک دماغش نمیرسه."
"نیش عقرب نه از ره کین است --- اقتضای طبیعتش این است."
"نیکی و پرسش؟"

ی
"یابو برش داشته."
"یابوی اخته و مرد کوسه سن و سالشون معلوم نیست."
"یابوی پیش آهنگ آخرش توبره کش میشه."
"یا خدا یا خرما."
"یاربد، بدتر بود از مار بد."
"یارب مبادا که گدا معتبر شود." ((گر معتبر شود ز خدا بی‌خبر شود...))
"یار در خانه و ما گرد جهان میگردیم."
"یارقدیم، اسب زین کرده است."
"یار، مرا یاد کنه ولو با یک هل پوک."
"یا زنگی زنگ باش یا رومی روم."
"یا علی غرقش کن منهم روش."
"یا کوچه گردی یا خانه داری."
"یا مرد باش یا نیمه مرد یا هپل هپو."
"یا مرگ یا اشتها."
"یا مکن با پیلان دوستی --- یا بنا کن خانه در خورد پیل." ((سعدی))
"یعنی کشک."
"یکی رو تو ده راه نمی دادند سراغ کدخدارو می‌گرفت."
"یک ارزن از دستش نمی‌ریزه."
"یک مرده بنام به که صد زنده به ننگ."
"یک انار و صد بیمار."
"یک بز گر گله را گر میکند."
"یکخورده شاخ بهتر از هزار ذرع دمه."
"یک داغ دل بس است برای قبیله‌ای."
"یکدم نشد که بی سر خر زندگی کنیم."
"یک ده آباد بهتر از صد شهر خراب."
"یک بار جستی ملخه، دو بار جستی ملخه، آخر به دستی ملخه."
"یه بام و دو هوا."
"یه پا چارق، یه پا گیوه."
"یه پاش این دنیا یه پاش اون دنیاست."
"یه پول جیگرک سفره قلمکار نمیخواد."
"یه تب یه پهلوان‌و می‌خوابونه."
"یه تخته اش کمه."
"خل و کم عقل است."
"یه جا میل و مناره را نمی‌بینه یه جا ذره رو در هوا میشماره."
"یه مثقال گه توی شکمش نیست میخواد به شمس‌العماره برینه."
"یه چیز بگو بگنجه."
"یه حموم خرابه چهل تا جومه‌دار نمیخواد."
"یه خونه داریم پنبه ریسه، میون هفتاد ورثه."
"یه دست به پیش و یه دست به پس."
"یه دست صدا نداره."
"یه دستم سپر بود، یه دستم شمشیر، با دندونام که نمیتونم بجنگم."
"یه دیوانه سنگی به چاه میندازه که صدعاقل نمیتونه بیرون بیاره."
"یه روده راست توی شیکمش نیست."
"یه روزه مهمونیم و صد ساله دعاگو."
"یه روز حلاجی میکنه سه روز پنبه از ریش ور میچینه."
"یه سال بخور نون و تره صد سال بخور نون کره."
"یه سال روزه بگیر آخرش با فضله سگ افطار کن."
"یه سوزن بخودت بزن و یه جوالدوز به مردم."
"یه سیب و که به هوا بندازی تا بیاد پائین هزار تا چرخ میخوره."
"یه شکم سیر بهتر از صد شکم نیم سیر."
"یه عمر گدائی کرده هنوز شب جمعه رو نمیدونه."
"یه کاسه چی صد تا سرناچی."
"یه کفش آهنی میخواد و یه عصای فولادی."
"یه کلاغ و چهل کلاغ."
"یه گوشش دره یه گوشش دروازه."
"یه لاش کردیم نرسید دو لاش کردیم که برسد."
"یه لقمه نون بربری من بخورم یا اکبری."
"یه مرید خر بهتر از یه ده شیش دانگ."
"یه مو از خرس کندن غنیمته."
"یه مویز و چل قلندر."
"یه نه بگو، نه ماه رو دل نکش."
"یه وقت از سوراخ سوزن تو میره یه وقت از در دروازه تو نمیره."
"یکی به نعل و یکی به میخ."
"یکی چهارشنبه پول پیدا میکنه یکی گم میکنه."
"یکی کمه، دوتا غمه، سه تا خاطر جمه."
"یکی مرد و یکی مردار شد یکی به غضب خدا گرفتار شد."
"یکی میبره یکی میدوزد."
"یکی گفت: مادرم را می‌فروشم. گفتند: که چطور مادرت را می‌فروشی؟ گفت: قیمتی میگم که نخرند."
"یکی میمرد ز درد بینوایی - یکی میگفت خانوم زردک میخواهی؟"
"یکی نون نداشت بخوره پیاز میخورد که اشتهاش واشه."
"یکی یه دونه یا خل میشه یا دیوونه."